.png){kind=small}
.png){kind=small}
سؤالات متداول (FAQ) Frequently Asked Questions
۱-مطالعه کوهورت چیست ؟
مطالعه کوهورت نوعی مطالعه اپیدمیولوژیک طولی و آیندهنگر است که در آن گروهی از افراد در طول زمان پیگیری میشوند تا بروز بیماریها و عوامل خطر مرتبط با آنها بررسی شود. برخلاف مطالعات مقطعی، در مطالعات کوهورت امکان تعیین توالی زمانی بین مواجهه و بیماری، اندازهگیری بروز بیماریها و بررسی روابط علّیتی با دقت بیشتری فراهم است.
۲- مطالعه کوهورت چه تفاوتی با سایر پژوهشها دارد؟
از سایر پژوهش ها می توان به مطالعات مقطعی، مطالعات مورد- شاهد و کارآزمایی های بالینی تصادفی شده اشاره نمود. این مطالعات در ارزیابی مواجهه و اثرات طولانی مدت مواجهه ها و بررسی علل ایجاد پیامدهای بیماریهای غیرواگیر دچار چالش جدی بوده و قادر به استفاده برای مطالعه دقیق این بیماری ها نیستند. بنابراین مطالعه کوهورت آینده نگر گزینه ای ایده ال برای مطالعه پیامدهای چندگانه بیماریهای غیرواگیر، عوامل خطر متعدد و چندگانه و همزمان آنهاست. این مطالعه زمینه انجاممطالعات مورد- شاهد لانه گزیده را نیز فراهم نموده و می توان علل پیامدهای بالقوه و تغییرات در مواجهه ها را با هزینه کمتری بررسی نماید. این مطالعات درباره اتیولوژی، پیش آگهی، تشخیص، مدت پیشگیری و پیامد بیماری های غیر واگیر و عوامل خطر آنها در جمعیت برای طراحی برنامه های پیشگیری اطلاعات مفیدی را فراهم می نمایند. علاوه بر آن برای محققان بهداشت عمومی و نظام سلامت به دلیل رشد و ارتقاء در طی زمان ارزش افزوده فراوانی دارند.
3- ضرورت اجرای مطالعه کوهورت شهرکرد چه بود؟
در باره اینکه سیگار کشیدن، چاقی، افزایش دریافت نمک و شیوه زندگی نامناسب در استان چهارمحال و بختیاری و دیگر استان ها و حتی در سایر کشورها اثرات نامطلوبی بر سلامت دارند شکی نیست و اما چرا ما به اجرای مطالعه کوهورت در استان چهارمحال و بختیاری (why then do we need to do cohort studies in chaharmahal and bakhtiari?) نیاز داریم؟
ممکن است یافته های علمی ناشی از مطالعات اروپایی و آمریکایی و یا در تهران و کلان شهرها مناسب و یا قابل اجرا (applicable) برای دیگر مناطق نظیر چهارمحال و بختیاری نباشند. لذا برای مداخله و کنترل علل اصلی بار بیماریها نیازمند مطالعه اختصاصی و ارائه مشاوره با فرمولاسیون خاص بوده و ضرورت مطالعه کوهورت شهرکرد پرواضح است:
- برای مطالعه اختصاصی بار بیماری ها در جمعیت استان و اولویت بخشی به بیماری های غیرواگیر در منطقه
- هتروجینیتی ژنتیکی در استان نسبت به سایر نقاط ایران
- شرایط محیطی و جغرافیایی متعدد و متفاوت در استان چهارمحال و بختیاری نسبت به سایر استانها/ بام ایران/ 4فصل/ کوهستانی/ سردسیری/ سرزمین آب و آفتاب
- پراکندگی (diversity) فرهنگی و اجتماعی و قومی و رفتارها نسبت به سایر استان های ایران
- ردگیری، تبیین و تعیین ترند عوامل خطر اختصاصی بیماریهای غیرواگیر و مرگ های ناشی از آنها/ مولتی ریسک فاکتوری/ مولتی موربیدیتی
- تعیین سهم منتسب به مواجهه های مختلف و علل مرگ و میر کلی و اختصاصی/ مرگ های زودرس در جمعیت استان
- ایجاد انگیزه و تحرک در سیاستمداران و برنامه ریزان برای تغییر و ارتقاء سلامت
- بکار گیری دانش و پژوهش در خدمات سلامت مردم و کمک به ارتقا سلامت توام با کیفیت در زندگی مردم
- ظرفیت سازی و استفاده از زیر ساخت علمی و پژوهشی مطالعه کوهورت شهرکرد/ ایجاد فیلد برای دانشجویان
- فراهم نمودن زمینه تعامل با دانشگاه های ملی و بین المللی
4- چرا حوزه بیماری های غیرواگیر برای مطالعه انتخاب شد؟
بر اساس گزارش سال 2023 سازمان بهداشت جهانی (WHO)، بیماری های غیرواگیر (NCD) نه تنها همچنان بیشترین بار بیماری را در سراسر جهان ایجاد می کنند، بلکه تأثیر آنها در دو دهه گذشته بدتر شده است. غالبا مرگ های زودرس به علل بیماری های غیرواگیر شایع هستند. حدود 40 درصد از علل این مرگها مربوط به بیماریهای قلبی و عروقی، 20 درصد مربوط به سرطانها و 15 درصد نیز مربوط به حوادث و سوانح ترافیکی و غیرترافیکی است.
سازمان جهانی بهداشت در سال 1998 مرگ زودرس را به عنوان مرگی تعریف کرده است که قبل از 50 سالگی رخ دهد. در جدید ترین تعریف هر شخصی در هر سنی که فوت کند از مرگ آسیب می بیند و در مرگ زودرس سهیم است و مرگ قبل از سن متوسط امیدزندگی و مرگ در سنین کمتر از 75 سال زودرس محسوب میشود.
سازمان جهانی بهداشت و اعضای آن متعاقبا با هدف کاهش 25 درصد مرگ های زودرس سنین 30 تا 70 سال بر اثر چهار بیماری عمده غیر واگیر موافقت کردند. این چهار بیماری عبارتند از: بیماری های قلبی و عروقی، سرطان، بیماری های مزمن تنفسی و دیابت. بین سالهای 2000 - 2019، تعداد مرگ و میر ناشی از بیماریهای غیرواگیر بیش از یک سوم افزایش یافته است، از 31 میلیون مرگ به 41 میلیون مرگ افزایش یافته است - تقریباً 3 مورد از هر چهار مرگ در سراسر جهان.
پیش بینی های معتبر برای سال 2030: میانگین جهانی مرگ و میر استاندارد شده ناشی از بیماری غیرواگیر 54/ 510 (به ازای هر 100000 نفر جمعیت) و میانگین جهانی مرگ و میر مرگ و میر ناشی از بیماری غیرواگیر از تعداد کل مرگ و میرها 75.26 درصد خواهد بود. پیش بینی سازمان جهانی بهداشت از سال 1990 تا 2050 میلادی مرگ و میر ناشی از بیماریهای غیرواگیر به میزان 77 درصد افزایش خواهد یافت که بیشترین موارد آن در کشورهای در حال توسعه خواهد بود.
5-مطالعه کوهورت شهرکرد با چه هدفی اجرا شده است؟
مطالعه کوهورت شهرکرد بهعنوان یکی از مراکز مطالعه ملی PERSIAN Cohort با هدف بررسی وضعیت سلامت عمومی، شناسایی عوامل خطر و تعیینکنندههای بیماریهای غیرواگیر شامل بیماریهای قلبیعروقی، سرطانها، دیابت، فشارخون بالا، بیماریهای تنفسی، کلیوی، روانی، کبد چرب، مولتیپل اسکلروزیس و علل مرگومیر در جمعیت استان چهارمحال و بختیاری طراحی و اجرا شده است.
6- چه تعداد نفر در مطالعه شرکت کردهاند؟
در فاز اولیه مطالعه، ۱۰٬۰۷۵ نفر از جمعیت ۳۵ تا ۷۰ ساله استان چهارمحال و بختیاری وارد مطالعه شدند که شامل ۷٬۰۳۴ نفر از شهر شهرکرد و ۳٬۰۴۱ نفر از مناطق روستایی شهرستان اردل هستند. شرکتکنندگان بهصورت سالانه پیگیری میشوند و هر پنج سال یکبار ارزیابی مجدد جامع برای آنان انجام میشود.
7- آیا اطلاعات و نمونههای زیستی شرکتکنندگان محرمانه باقی میماند؟
بله. حفظ محرمانگی اطلاعات شرکتکنندگان یکی از اصول اساسی مطالعه است. تمامی دادهها و نمونههای زیستی با کدهای اختصاصی ذخیره میشوند و دسترسی به آنها صرفاً در چارچوب ضوابط مصوب، اصول اخلاق در پژوهش و قوانین حفاظت از دادهها امکانپذیر است. در هیچ گزارش یا مقالهای هویت افراد افشا نمیشود.
8- چه نمونههای زیستی در بیوبانک مطالعه نگهداری میشود؟
بیوبانک مطالعه کوهورت شهرکرد شامل نمونههای خون کامل، سرم، پلاسما، بافیکوت، ادرار، مو و ناخن است. این نمونهها تحت شرایط استاندارد و با تجهیزات تخصصی ذخیرهسازی میشوند تا برای تحقیقات آینده در زمینه اپیدمیولوژی، ژنتیک، سرطان، بایومارکرها و سایر مطالعات سلامت مورد استفاده قرار گیرند.
9- پیگیری شرکتکنندگان چگونه انجام میشود؟
شرکتکنندگان مطالعه بهصورت سالانه از طریق تماس تلفنی، بررسی پروندههای سلامت، ثبت وقایع بیماری و مرگومیر و سایر روشهای استاندارد پیگیری میشوند. همچنین در فواصل زمانی مشخص، ارزیابیهای مجدد برای بهروزرسانی اطلاعات سلامت و عوامل خطر انجام میگیرد.
10- پژوهشگران چگونه میتوانند از دادههای مطالعه استفاده کنند؟
اعضای هیأت علمی، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی میتوانند پس از تصویب پروپوزال پژوهشی، دریافت کد اخلاق در پژوهش، رعایت قوانین نویسندگی و تکمیل توافقنامه انتقال دادهها (DTA)، درخواست استفاده از دادههای مطالعه را ارائه نمایند. دسترسی به دادهها مطابق ضوابط شبکه ملی کوهورت ایران انجام میشود. هیچگونه محدودیتی نیست.
11- آیا امکان همکاری علمی و بینالمللی با مطالعه کوهورت شهرکرد وجود دارد؟
بله. مطالعه کوهورت شهرکرد از همکاریهای علمی ملی و بینالمللی استقبال میکند. پژوهشگران، دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و شبکههای علمی میتوانند در قالب پروژههای مشترک، تحلیل دادهها، انتشار مقالات علمی، جذب گرنتهای پژوهشی و اجرای طرحهای چندمرکزی با این مطالعه همکاری نمایند.
12- چگونه میتوان عضو شبکه تحقیقات کوهورت شهرکرد شد؟
اعضای هیأت علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران علاقهمند میتوانند از طریق مکاتبه یا مراجعه یا برقراری ارتباط با روسای مراکز تحقیقات و معاونت های پژوهشی دانشکده های دانشگاه و یا مجری مطالعه کوهورت و ارائه پیشنهادهای پژوهشی و یا درخواست استفاده از عناوین پژوهشی و پاسخ به سوالات اولویت دار سلامت جامعه به شبکه تحقیقات کوهورت شهرکرد بپیوندند. هدف این شبکه توسعه همکاریهای بینرشتهای، تربیت پژوهشگران جوان، تسهیل پایاننامهها و ارتقای تولید علم مبتنی بر دادههای مطالعه است.
13- مهمترین دستاوردهای مطالعه کوهورت شهرکرد تاکنون چه بوده است؟
مطالعه کوهورت شهرکرد طی یک دهه فعالیت، زیرساخت ارزشمندی برای تحقیقات سلامت، آموزش، پژوهش و تربیت دانشجویان و پژوهشگران در کشور و بویژه در استان چهارمحال و بختیاری و در دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد ایجاد کرده است. از جمله دستاوردهای آن میتوان به اجرای بیش از ۱۰۰ پایاننامه و طرح تحقیقاتی، انتشار دهها مقاله علمی، توسعه بیوبانک چندمنظوره، تولید گزارشهای اپیدمیولوژیک استان، تدوین راهنماهای بالینی، تهیه خلاصههای سیاستی، اجرای برنامههای ترجمان دانش و کمک به سیاستگذاری و برنامهریزی در حوزه پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر اشاره کرد. کمک و داشتن نقش مهم در انتخاب دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در جشنواره رازی در سال های 1396 تا 1398
14 - آیا مطالعه کوهورت شهرکرد ارزش افزوده ای داشته است؟ اگر بلی لطفا کمی توضیح دهید.
بله. سرمایه گذاری اندک انجام شده چندین برابر به دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد برگشت داده شد. علاوه بر آن، ارزش افزوده این مطالعه بعد از ده سال از شروع به بیش از 100 میلیارد تومان براورد می شود و تماماً در مالکیت دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، پژوهشکده گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دارد و برای نسل های بعدی پژوهشگران و حرکت در مسیر مرزهای توسعه علم و دانش در دسترس است.
15- آیا تا کنون از هوش مصنوعی در مطالعه کوهورت شهرکرد استفاده شد؟
بله. فقط با دادن محتوای آموزشی تدوین شده و تولید پوستر، پادکست و کلیپ برای مردم، پزشکان خانواده، مدیران و سیاستگذاران و ساده سازی ترجمان دانش. در زیر برخی تولیدات را مشاهده نمائید.
